การรังวัดที่ดิน คืออะไร ? มีขั้นตอนและเอกสารอะไรบ้าง ?

หากมีการทำธุรกรรมซื้อ - ขายที่ดิน แน่นอนว่าคุณจะต้องเคยได้ยินคำว่า “การรังวัดที่ดิน” ผ่านหูผ่านตากันมาบ้าง ซึ่งการรังวัดที่ดินนั้นถือได้ว่าเป็นสิ่งที่จะต้องตรวจสอบให้ละเอียดและมีความสำคัญไม่แพ้กับโฉนดที่ดินเลยแม้แต่น้อย เพราะถ้าหากไม่ตรวจสอบและเกิดปัญหารังวัดที่ดินไม่ตรงกับโฉนดขึ้นมา นั่นก็จะเท่ากับว่าการซื้อ - ขายที่ดินจะต้องมีปัญหาตามมาแน่ ๆ แต่สำหรับใครที่ยังไม่รู้ว่ารังวัดที่ดินคืออะไร ? ต้องทำยื่นเรื่องหรือใช้เอกสารอะไรบ้าง ? ฯลฯ วันนี้ทีมงาน Propertyhub ก็ได้รวบรวมรายละเอียดที่สำคัญเกี่ยวกับรังวัดที่ดินแบบฉบับสมบูรณ์มาฝากให้คุณได้ศึกษากัน   

รังวัดที่ดิน คืออะไร ?

การรังวัดที่ดิน คือ การให้เจ้าหน้าที่จากกรมที่ดินมาทำการตรวจสอบหลักเขต และทำการรังวัดปักแนวเขตที่ดินเพื่อให้ทราบถึงที่ตั้งแนวเขตที่ดิน ที่ตั้งของที่ดิน และเนื้อที่ของที่ดินที่แน่นอนของที่ดินผืนนั้น ๆ ปกติแล้วเจ้าของที่ดินควรทำทุก 10 ปี เพราะเมื่อเวลาผ่านไปหมุดที่ดินอาจจะหายหรือหาไม่เจอ และเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหารังวัดที่ดินไม่ตรงกับโฉนดทำให้ต้องสูญเสียที่ดินบางส่วนไป รวมไปถึงยังป้องกันการแอบอ้างครอบครองปรปักษ์จากบุคคลอื่นด้วย

การรังวัดที่ดินออนไลน์ คืออะไร ?

การรังวัดที่ดินออนไลน์ คือ บริการจองคิวสำหรับรังวัดที่ดินออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชัน “e-QLands” ที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยกรมที่ดิน ซึ่งถือได้ว่าเป็นบริการที่จะเข้ามาช่วยให้ผู้ขอยื่นรังวัดที่ดินสามารถจองคิวได้อย่างสะดวกสบายผ่านทางออนไลน์ โดยไม่ต้องเดินทางไปยังกรมที่ดินให้เสียเวลา รวมไปถึงยังสามารถจองคิวโอนที่ดินออนไลน์ได้อีกด้วย และในปัจจุบันนี้แอปพลิเคชัน e-QLands ได้ให้บริการเฉพาะสำนักงานที่ดินในกรุงเทพมหานคร 17 แห่ง ประกอบไปด้วย...

1. สาขากรุงเทพมหานคร
2. สาขาบางเขน
3. สาขาพระโขนง
4. สาขาบางกะปิ
5. สาขามีนบุรี
6. สาขาบางขุนเทียน
7. สาขาบางกอกน้อย
8. สาขาธนบุรี
9. สาขาห้วยขวาง
10. สาขาหนองแขม
11. สาขาลาดพร้าว
12. สาขาดอนเมือง
13. สาขาประเวศ
14. สาขาบึงกุ่ม
15. สาขาหนองจอก
16. สาขาลาดกระบัง
17. สาขาจตุจักร

รังวัดที่ดิน มีความสำคัญอย่างไร ?

รังวัดที่ดินมีความสำคัญอย่างมากในการกำหนดขอบเขตและพื้นที่ของที่ดินอย่างถูกต้องตามกฎหมาย และการรังวัดที่ดินยังช่วยป้องกันข้อขัดแย้งระหว่างเจ้าของที่ดินที่ติดกัน ทำให้สามารถจัดทำเอกสารสิทธิ์ที่ดินได้อย่างถูกต้อง และใช้เป็นหลักฐานที่ชัดเจนในการซื้อ - ขายหรือโอนกรรมสิทธิ์ ทั้งนี้เราก็ได้สรุปความสำคัญของรังวัดที่ดินออกมาเป็นข้อ ๆ เพื่อให้คุณได้มองเห็นภาพที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้นดังนี้

• ป้องกันการแอบอ้างการครองปรปักษ์ที่ดินและตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของที่ดิน
• ป้องกันการโดนแย่งกรรมสิทธิ์ในที่ดิน การรุกล้ำที่ดินจากบุคคลอื่น
• ป้องกันการรังวัดที่ดินไม่ตรงโฉนด
• ป้องกันการเหลื่อมล้ำที่ดินจากพื้นที่สาธารณะประโยชน์ โดยเฉพาะพื้นที่ธรรมชาติ เช่น คลอง ลำธาร ห้วย ซึ่งอาจกัดเซาะพื้นที่ดินไปตามกาลเวลาโดยที่เจ้าของที่ดินไม่รู้ตัว
• เพื่อให้ทราบถึงแนวเขตที่ดินที่ได้ครอบครองใหม่อย่างถูกต้อง

ประเภทของรังวัดที่ดิน

การรังวัดที่ดินจะถูกแบ่งออกเป็น 3 ประเภทด้วยกัน ซึ่งจะแบ่งตามการยื่นคำขอในการรังวัดที่ดิน โดยแต่ละประเภทมีรายละเอียดสำคัญดังนี้

1. การรังวัดแบ่งแยก 

หากเจ้าของที่ดินต้องการแบ่งที่ดินผืนใหญ่ออกเป็นหลาย ๆ แปลง ไม่ว่าจะด้วยการแบ่งขาย แบ่งเพื่อมอบเป็นมรดก ฯลฯ เจ้าของที่ดินจะต้องมายื่นคำร้องขอรังวัดที่ดินกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดินใหม่ และทำการออกโฉนดที่ดินของแปลงที่แบ่งแยกใหม่ให้แก่เจ้าของที่ดินเพิ่มเติมด้วย

2. การรังวัดรวมโฉนด

หากเจ้าของที่ดินทำการซื้อที่ดินบริเวณใกล้เคียงที่ดินผืนเดิมแล้วต้องการรวมโฉนดใหม่ฉบับเดียว เจ้าของที่ดินจะต้องมายื่นคำร้องขอรังวัดที่ดินกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดินใหม่ และทำการออกโฉนดที่ดินแบบรวมใหม่ให้แก่เจ้าของที่ดินเพิ่มเติม

3. การรังวัดสอบเขต 

หากเจ้าของที่ดินต้องการทราบเนื้อที่ทั้งหมดว่าตรงกันกับในโฉนดหรือไม่ และมีสภาพที่ดินที่แท้จริงในขนาดกี่ไร่ กี่งาน หรือกี่ตารางวา รวมถึงหากมีกรณีสูญหายของหมุดปักบอกอาณาเขต เจ้าของที่ดินจะต้องมายื่นคำร้องขอรังวัดที่ดินกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดินเพื่อดำเนินการรังวัดและปักหลักหมุดให้ใหม่หากหลักหมุดเดิมหาย และแก้ไขเลขหมายหลักหมุดรวมถึงแนวอาณาเขตของที่ดินลงในโฉนดใหม่ให้ถูกต้อง

ยื่นขอรังวัดที่ดินได้ที่ไหน ?

การยื่นขอรังวัดที่ดินสามารถทำได้ 3 ที่ด้วยกัน ประกอบไปด้วย

1. สำนักงานที่ดินจังหวัด
2. สำนักงานที่ดินจังหวัดสาขา
3. สำนักงานที่ดินอำเภอที่ที่ดินนั้นตั้งอยู่

หรือสามารถจองคิวรังวัดที่ดินออนไลน์ผ่านทางแอปพลิเคชัน e-QLands (ได้เฉพาะ 17 พื้นที่ในกรุงเทพมหานคร ที่เราได้กล่าวไปเมื่อข้างต้น)

เอกสารประกอบการขอรังวัดที่ดิน

เอกสารสำคัญที่ต้องมีเพื่อประกอบการรังวัดที่ดิน ที่เจ้าของที่ดินจะต้องเตรียมให้พร้อมมีรายละเอียดดังนี้

เอกสารส่วนตัวของเจ้าของที่ดิน

• บัตรประจำตัวประชาชน
• เอกสารทะเบียนบ้าน
• เอกสารทะเบียนสมรส (ถ้ามี)
• หลักฐานการเปลี่ยนชื่อตัวชื่อสกุล (ถ้ามี)

เอกสารหลักฐานประกอบการขอรังวัดรวมโฉนดที่ดิน

• โฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์
• หลักฐานประกอบการขอรังวัดรวมโฉนดที่ดิน
• โฉนดที่ดินที่จะขอรวม ต้องมีลักษณะดังนี้
  - ต้องเป็นหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ประเภทเดียวกันทั้งหมด ยกเว้นโฉนดแผนที่ กับโฉนดที่ดินให้สามารถใช้รวมกันได้
  - ต้องมีชื่อผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินในโฉนดที่ดินเหมือนกันทุกฉบับและต้องยังมีชีวิตอยู่ทุกคน
  - ต้องเป็นที่ดินติดต่อผืนเดียวกัน ตั้งอยู่ในจังหวัดและสำนักงานที่ดินเดียวกันเท่านั้น

ขั้นตอนการขอรังวัดที่ดิน

สำหรับขั้นการขอรังวัดที่ดินทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ การขอรังวัดที่ดินแบบแบ่งแยก การขอรังวัดที่ดินรวมและการรังวัดเพื่อสอบเขตที่ดินนั้น จะมีขั้นตอนที่คล้าย ๆ กันดังนี้

1. ไปที่สำนักงานที่ดินจังหวัด สำนักงานที่ดินจังหวัดสาขาหรือสำนักงานที่ดินอำเภอที่ที่ดินนั้นตั้งอยู่แล้วขอรับบัตรคิวจากประชาสัมพันธ์
2. เจ้าของที่ดินรับคำขอสอบสวนและชำระเงินค่าธรรมเนียมคำขอ
3. เจ้าของที่ดินส่งเอกสารหลักฐานให้ฝ่ายรังวัดดำเนินการ นัดวันที่จะรังวัด กำหนดตัวช่างรังวัด กำหนดเงินมัดจำรังวัด
4. ค้นหารายชื่อเจ้าของที่ดินข้างเคียงและพิมพ์หนังสือแจ้งเจ้าของที่ดินข้างเคียง
5. รับหนังสือแจ้งที่ดินข้างเคียง วางเงินมัดจำรังวัดและรับหลักเขตที่ดิน
6. ช่างรังวัดออกไปทำการรังวัดตามวันและเวลาที่นัดไว้
7. คำนวณเนื้อที่และเขียนรูปแผนที่ในโฉนดที่ดิน
8. ส่งเรื่องรังวัดคืนฝ่ายทะเบียน จากนั้นเรียกผู้ขอรังวัดมาจดทะเบียน
9. สอบสวนจดทะเบียนแบ่งแยก
10. ตรวจอายัด
11. ชำระเงินค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนและค่าโฉนด
12. แก้รายการทะเบียนและจดทะเบียนแบ่งแยก
13. สร้างโฉนดที่ดินแปลงแบ่งแยก (กรณีรังวัดแบ่งแยกที่ดิน)
14. เสนอเจ้าพนักงานที่ดินลงนามและประทับตรา
15. แจกโฉนดที่ดินแปลงแบ่งแยก (กรณีรังวัดแบ่งแยกที่ดิน)

การคิดค่าใช้จ่ายรังวัดที่ดิน

สำหรับค่าใช้จ่ายในการรังวัดที่ดิน ผู้ขอหรือเจ้าของที่ดินจะต้องชำระตามกฎหมายกฎกระทรวง ฉบับที่ 47 และ 48 ออกตามความในพระราชบัญญัติ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497

ค่าธรรมเนียมรังวัด

• โฉนดที่ดิน คิดเป็นต่อแปลง/วัน/ละ 40 บาท
• หนังสือรับรองการทำประโยชน์ คิดเป็นต่อแปลง/วัน/ละ 30 บาท

ค่าหลักเขตที่ดิน

• คิดค่าหลักเขตละ 15 บาท (จะคิดตามจำนวนที่ใช้จริง)

ค่าใช้จ่ายในการรังวัดลักษณะของการเหมาจ่าย

• ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าส่งจดหมายข้างเคียงทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ 200 บาท
• ค่าป่วยการเจ้าพนักงานผู้ปกครองท้องที่ ไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
• ค่าพาหนะพนักงานเจ้าหน้าที่และคนงานรังวัด คิดเหมาจ่ายวันละไม่เกิน 1,600 บาท
• ค่าคนงานรังวัด คิดเป็นต่อคน/วัน 420 บาท (ค่าธรรมเนียมตามเขตจังหวัดที่กระทรวงการคลังกำหนด)

สำหรับการกำหนดวันทำการรังวัดตามค่าพาหนะพนักงานเจ้าหน้าที่และคนงานรังวัด และค่าคนงานรังวัด ค่าธรรมเนียมเหมาจ่ายแบบกำหนดตามจำนวนเนื้อที่ มีรายละเอียดดังนี้

การรังวัดเกี่ยวกับโฉนดที่ดิน

• ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 5 ไร่ เวลาทำการ 1 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 3,480 บาท
• ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 15 ไร่ เวลาทำการ 2 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 6,760 บาท
• ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 30 ไร่ เวลาทำการ 3 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 10,040 บาท
• ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 50 ไร่ เวลาทำการ 4 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 13,320 บาท

การรังวัดเกี่ยวกับหนังสือรับรองการทำประโยชน์

• เนื้อที่ไม่เกิน 20 ไร่ เวลาทำการ 1 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 2,640 บาท
• เนื้อที่ไม่เกิน 50 ไร่ เวลาทำการ 2 วัน ค่าใช้จ่ายจะเรียกได้ไม่เกิน 5,080 บาท

ค่าธรรมเนียมในการรังวัดที่ดิน

สำหรับค่าธรรมเนียมในการรังวัดที่ดิน เจ้าของที่ดินจะต้องเป็นฝ่ายชำระทั้งหมด โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการรังวัดหนังสือรับรองการทำประโยชน์และโฉนดที่ดิน

• สำหรับที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 20 ไร่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• สำหรับที่ดินเนื้อที่เกิน 20 ไร่ ส่วนที่เกิน (เศษเกินของจำนวนไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่) คิดค่าธรรมเนียมไร่ละ 2 บาท

ค่าธรรมเนียมการตรวจสอบเนื้อที่เกี่ยวกับหนังสือรับรองการทำประโยชน์

• กรณีคิดเป็นรายแปลง คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• กรณีคิดเป็นรายวัน คิดค่าธรรมเนียมวันละ 30 บาท
• ค่าจำลองแผนที่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• ค่าคำนวณเนื้อที่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• ค่าจับระยะ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 10 บาท

ค่าธรรมเนียมออกโฉนดที่ดิน

• ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน 20 ไร่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 50 บาท
• ที่ดินเนื้อที่เกิน 20 ไร่ ส่วนที่เกิน (เศษของไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่) คิดค่าธรรมเนียมไร่ละ 2 บาท

ค่าธรรมเนียมรังวัดเกี่ยวกับโฉนดที่ดิน

• กรณีเรียกเก็บเป็นรายแปลง คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 40 บาท
• กรณีเรียกเก็บเป็นรายวัน คิดค่าธรรมเนียมวันละ 40 บาท
• ค่าจำลองแผนที่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• ค่าคำนวณเนื้อที่ คิดค่าธรรมเนียมแปลงละ 30 บาท
• ค่าจับระยะ แปลงละ 10 บาท

ค่าธรรมเนียมเบ็ดเตล็ด

• ค่าคำขอ คิดแปลงละ 5 บาท
• ค่ามอบอำนาจ คิดเรื่องละ 20 บาท
• ค่าปิดประกาศ คิดแปลงละ 10 บาท
• ค่าพยานให้แก่พยาน คิดคนละ 10 บาท
• ค่าหลักเขต คิดหลักละ 15 บาท

ค่าใช้จ่ายการรังวัดที่เกี่ยวกับโฉนดที่ดินหรือการตรวจสอบเนื้อที่เกี่ยวกับหนังสือรับรองการทำประโยชน์

• ค่าพาหนะเดินทางให้แก่เจ้าพนักงาน พนักงานเจ้าหน้าที่และคนงานจ้างเพื่อไปทำการรังวัดหรือวันละไม่เกิน 1,600 บาท
• ค่าเบี้ยเลี้ยงให้แก่เจ้าพนักงาน พนักงานเจ้าหน้าที่และค่าจ้างคนงานที่จ้างไปทำการรังวัด ให้จ่ายในลักษณะเหมาจ่ายในระเบียบกระทรวงมหาดไทย ด้วยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง
• ค่าป่วยการให้แก่เจ้าพนักงานผู้ปกครองท้องที่ หรือผู้แทนที่ไปในการรังวัด ไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวงมหาดไทย ด้วยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง วันละ 50 บาท
• ค่าใช้จ่ายอื่นๆ ในการรังวัดให้จ่ายในลักษณะเหมาจ่ายตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยด้วยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง เรื่องละ 100 บาท

ข้อมูลที่น่ารู้ในวันที่ทำการรังวัดที่ดิน

• หากกรณีที่ดินมีเนื้อที่เกินกว่า 50 ไร่ ทุก ๆ 50 ไร่ หรือมีเศษเกินกว่า 25 ไร่ ให้เพิ่มวันทำการรังวัดอีก 1 วัน
• กรณีที่ดินที่ต้องทำการรังวัดตั้งอยู่ในพื้นที่องค์กรปกครองพิเศษ เช่น กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา เทศบาลนคร เทศบาลเมืองหรือพื้นที่สวนไม้ยืนต้นให้เพิ่มวันทำการรังวัดอีก 1 วัน
• หากกรณีทำการรังวัดต้องคำนวณจำกัดเนื้อที่ ให้เพิ่มวันทำการรังวัดอีก 1 วัน
• กรณีการรังวัดที่ดินแล้วมีที่ดินข้างเคียงหลายแปลงทุก ๆ ข้างเคียง 30 แปลงหรือเศษจำนวนเกินกว่า 15 แปลง ให้เพิ่มวันทำการรังวัดอีก 1 วัน
• กรณีการรังวัดแบ่งแยกจัดสรรทุก ๆ 8 แปลงหรือมีจำนวนเศษเกินกว่า 4 แปลง ให้เพิ่มวันทำการรังวัดอีก 1 วัน
• กรณีมีที่ดินเนื้อที่เกิน 50 ไร่ มีเศษเกิน 25 ไร่และที่ดินตั้งอยู่ในพื้นที่ปกครองพิเศษหรือพื้นที่สวนไม้ยืนต้น ให้เพิ่มวันทำการรังวัดได้ในกรณีใดกรณีหนึ่งเท่านั้น

รายละเอียดทั้งหมดที่เราได้กล่าวไปข้างต้น คงจะทำให้คุณรู้แล้วว่าการรังวัดที่ดิน คืออะไร ? มีความสำคัญอย่างไร ? ต้องเตรียมเอกสารและค่าใช้จ่ายในการยื่นเรื่องของรังวัดอย่างไรบ้าง ? และไว้โอกาสหน้าทีมงาน Propertyhub จะนำข้อมูลดี ๆ อะไรมาฝากอีก คุณก็สามารถติดตามได้ที่ Propertyhub Blog บทความที่รวบรวมทุกเรื่องราวเกี่ยวกับอสังหาฯ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : www.kasikornbank.com